Diario tema 5: As linguas estranxeiras no currículo da FP

Bos días, aprendices de docentes!

Hoxe continuamos a nosa travesía, e desta vez en terreos máis teórico que prácticos. En concreto, vou intentar facilitarvos unha visión de conxunto do papel das linguas estranxeiras na formación profesional. Pero antes de falar de linguas estranxeiras, cómpre facer un par de aclaracións de base. Por unha banda, cando falamos de FP nos estamos a referir a tres tipos de ciclos diferentes: os da FP básica, os ciclos formativos de grao medio e os ciclos formativos de grao superior. Pola outra, no que respecta á distribución competencial, tanto o Goberno de Estado, como o Goberno Autonómico e os Centros docentes teñen distintas atribucións sobre este tipo de formación. Velaquí vos deixo unha pequena infografía que realicei co fin de que as vexades de xeito máis visual:

Xa co foco posto na FP básica, con este tipo de formación se obtén o título de Profesional Básico. A nivel lexislativo estes ciclos réxense pola LOMCE. No tocante á súa estrutura, é modular e a lingua estranxeira (que na formación profesional adoita ser sinónimo de inglés) forma parte de tódolos ciclos destas características, pois está integrada nos módulo de Comunicación e Sociedade I e II, xunto coas materias de Lingua castelá, Lingua galega e Ciencias sociais. No primeiro ano adícaselle 59 horas e, no segundo, 34; redución que probablemente se deba a que nese último curso se introduce o Módulo de Traballo. O obxectivo é que a/o estudante adquira as habilidades lingüísticas necesarias para 'comunicarse de forma oral e escrita en situacións habituais predicibles da vida cotiá e profesional'. É dicir, que se trata dunha aprendizaxe xeral e non orientada a ningún eido específico. O currículo correspóndese co das materias equivalentes da Educación Secundaria Obrigatoria. Por último, aínda que se intenta que o número de docentes que imparten nestes ciclos sexa o menor posible, cabe destacar que teñen que ter un nivel de lingua mínimo de B2. De non ser o caso, asignaráselles un ou unha profesora especializada neste eido.

Pola súa banda, os ciclos formativos de grao medio e superior habilitan para a obtención dos títulos de Técnico e de Técnico/a Superior, respectivamente, e se rixen pola LOE e, nalgúns casos, pola LOXSE. A formación en lingua estranxeiras neste tipo de ciclos é algo diferente. Para comezar, non é obrigatoria en todos eles, senón que só se imparte se é relevante para a formación específica que estea adquirindo o estudantado. No caso da formación media, os ciclos que si o contemplan son os das seguintes familias: administración e xestión, actividades comerciais, hostalaría e turismo, e navegación e pesca do litoral. O obxectivo é que o alumnado poida comunicarse a nivel de usuario básico no seu eido de especialización. Polo que respecta á FP superior, as familias de ciclos que tamén inclúen este tipo de formación en lingua estranxeira son sobre todo, e como é lóxico, as de servizos socioculturais e á comunidade, hostalaría e turismo, marítimo-pesqueira, comercio e márketing e administración e xestión. O nivel de esixencia de lingua varía en función da familia: mentres que se lles pide que sexan usuarios/as 'independentes' en, por exemplo, actividades turísticas ou no ámbito do mantemento naval, esíxeselles un nivel de usuario/a 'competente' nos servizos turísticos de guía e animación ou nas actividades de asistencia á dirección. Naqueles ciclos que si contemplan o ensino do inglés, a dedicación horaria é máis intensa que na FPB: 160 horas no primeiro ano do medio e do superior, e 130 horas anuais no segundo curso do superior. Da mesma maneira, o currículo daqueles que si o impartan dependerá do que se estea a ensinar nese ciclo concreto e, en determinados casos, se así o determina a Consellería de Educación, poderanse impartir algúns módulos directamente na lingua estranxeira.

Por se é do voso interese de cara ao voso futuro profesional, déixovos un listado máis exhaustivo de cales serían os títulos de grao medio que incorporan o ensino do inglés: Técnico/a en xestión administrativa, Técnico/a en servizos en restauración, Técnica/o en comercio, Técnico/a en operacións subacuáticas e hiperbáricas (poden impartirse módulos en inglés), Técnica/o en navegación e pesca do litoral e o Técnico en mantemento e control de maquinaria de buques e embarcacións. Así mesmo, estes serían os de grao superior: Técnico/a superior en asistencia á dirección, Técnico/a superior en administración e finanzas, Técnico/a superior en secretariado, Técnico/a superior en márketing e publicidade, Técnico/a superior en xestión comercial e márketing, Técnico/a superior en transporte e loxística, Técnica/o superior en axencias de viaxes e xestión de eventos, Técnica/o superior en guía, información e asistencia turísticas, Técnica/a superior en animación turística, Técnica/o superior en xestión de aloxamentos turísticos, Técnico/a superior en comercio internacional, Técnica/o superior en dirección de cociña, Técnica/o superior en dirección de servizos en restauración, Técnico superior en interpretación de lingua de signos, Técnico/a superior en organización do mantemento de maquinaria de buques e embarcacións, Técnica/o superior en transporte marítimo e pesca de altura e, finalmente, Técnico/a superior en animación sociocultural e turística. Podedes clicar nos vínculos para acceder a cadanseu currículo.

Espero que este breve percorrido vos axudase a ter unha idea máis clara de cal é a ensinanza de linguas estranxeiras dentro do marco da formación profesional. Lembrade que as diferenzas entre o FP básico e os ciclos medios e superiores son moi marcadas e que estes últimos orientan o ensino do inglés prevalentemente a fins específicos, polo que haberá unha grande variabilidade nos contidos impartidos e, polo tanto, moito que aprender tamén pola nosa parte, como bos docentes-aprendices que somos!

Rut Guinarte Mencía